رفتار شهروندی سازمانی

مقایسه شاخص‌های رفتار شهروندی سازمانی از دیدگاه سه گروه فعال در دانشگاه آزاد اسلامی


دکتر اصغر شریفی و فاطمه اسلامیه

 

پژوهش حاضر با هدف مقایسه شاخص‌های رفتار شهروندی سازمانی از دیدگاه سه گروه فعال در دانشگاه آزاد اسلامی انجام شده است. هدف پژوهش، کاربردی و روش انجام آن توصیفی از نوع پیمایشی بوده است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه مدیران، کارمندان و اعضای هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز 4702=N نفر بوده است. حجم نمونه از طریق فرمول «كوكران» برابر با 355=n نفر برآورد شد. برای انتخاب نمونه از روش نمونه‌گيري تصادفی طبقه‌ای بر اساس مرتبه شغلی افراد استفاده شده است. ابزار پژوهش، پرسشنامه استاندارد رفتار شهروندی سازمانی «اورگان» (1988) مشتمل بر پنج شاخص وظیفه‌شناسی، نوع‌دوستی، فضیلت شهروندی، جوانمردی، احترام و تکریم در مقیاس پنج امتیازی لیکرت و دارای ضریب پایایی 82/0 بوده است. داده‌هاي جمع‌آوري شده به كمك آزمون‌های کولموگروف‌اسمیرنف، شاپیروویلک و کراسکالوالیس با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS-22 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. نتایج به‌دست آمده نشان داد که شاخص‌های رفتار شهروندی سازمانی از دیدگاه سه گروه فعال در دانشگاه آزاد اسلامی متفاوت است. به‌طوریکه اعضای هيات علمي، به رفتار شهروندی سازمانی در شاخص‌های وظیفه‌شناسی، فضیلت شهروندی و احترام و تکریم؛ کارمندان به شاخص نوع‌دوستی و مدیران به شاخص جوانمردی تاکید داشته‌اند.

واژه‌هاي كليدي: رفتار شهروندی سازمانی، دانشگاه آزاد اسلامی.

منبع: همایش بین‌المللی افق‌های نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آسیب‌های اجتماعی. 1395

OCB

 

  رفتار شهروندی سازمانی

 

 

Organizational Citizenship Behaviour 

 

فاطمه اسلامیه 

 

 

مفهوم « رفتار شهروندی سازمانی » ( OCB ) اولین بار توسط « ارگان و همکاران وی » در سال ( ۱۹۸۳ ) مطرح گردید. این مفهوم، دربرگیرنده آن دسته از رفتارهایی است که با وجودی که هیچگونه اجباری از سوی سازمان برای انجام آنها وجود ندارد، لیکن در سایه انجام آنها از سوی کارکنان به طور کاملا اختیاری، منفعت های بسیاری را برای سازمان به وجود می آورد. بطور کلی « رفتار شهروندی سازمانی » عبارت است از رفتارهای کاملا داوطلبانه و اختیاری که جزء الزامات شغلی رسمی کارمند نبوده، اما با این حال عملکرد موثر سازمان را افزایش داده و به کارایی و اثربخشی سازمان‌ کمک می‌کند. صاحب نظران ابعاد مختلفی را برای « رفتار شهروندی سازمانی » در نظر گرفته اند.

 

ادامه نوشته